O projekcie

Projekt bazuje na połączeniu wyników różnych metod nieinwazyjnych z zamierzeniem możliwie wieloaspektowego, złożonego rozpoznania i dokumentacji przykładów XX-wiecznego dziedzictwa militarnego na obszarach zalesionych. Za studia przypadków posłużą lasy pod Chojnicami (woj. pomorskie) i Chyciną (woj. lubuskie). Przedsięwzięcie to stawia sobie cele naukowe, a w dalszej kolejności: konserwatorskie, edukacyjne oraz popularyzatorskie. Problematyka projektu oraz realizacja jego celów opiera się na dwóch kluczowych i powiązanych ze sobą aspektach.

dsc06350
Współczesny las na terenie byłego obozu jenieckiego z czasów I wojny światowej (fot. Dawid Kobiałka).

Pierwszy dotyczy samego rozumienia i uprawiania archeologii. To znaczy, jak pokazuje praktyka, archeologia analizuje również kulturę materialną i krajobrazy związane z I i II wojną światową. To coraz ważniejsze gałęzie badań archeologicznych, również w Polsce. Drugą przesłanką prezentowanego projektu jest fakt, iż prawie 30% powierzchni Polski to tereny zalesione. Krajobrazy leśne przez całe dziesięciolecia były przestrzenią niedostępną i siłą rzeczy niebadaną przez archeologów. Jednak intensywny ostatnimi czasy rozwój metod nieinwazyjnych (skanowanie 3D obiektów in situ, lotniczy skaning laserowy, badania geofizyczne, zdjęcia lotnicze itd.) oferuje zupełnie nowe możliwości poznawcze. Można nawet powiedzieć, iż dzięki nowym metodom nieinwazyjnych dającym możliwość badania dotychczasowej terra incognita polscy archeolodzy piszą nową prahistorię, bogatsze i bardziej złożone dzieje ziem polskich.

Rzecz jasna, nieinwazyjne badania archeologiczne nie dają możliwości napisania nowej historii I i II wojny światowej. Pomagają jednak w kontektualizacji, lokalizacji i dokumentacji mikrowymiarów globalnych konfliktów jakimi były I i II wojna światowa. Archeologia tutaj jest metodą pisania mikrohistorii. Archeologiczne badania nieinwazyjne wzbogacają, weryfikują, odkrywają zapomniane, nieznane i czasem zupełnie nowe elementy złożonej historii najnowszej naszego kraju. Słowem, lasy skrywają ogrom najróżniejszego materialnego dziedzictwa militarnego z XX wieku, które do tej pory nie było rozpoznane archeologicznie, naukowo.